Ο ιστορικός «Doc» των «ροσονέρι» ανοίγει το βιβλίο των αναμνήσεων: «Για να δώσω περισσότερη ενέργεια στα παιδιά, έφερα την τάρτα στο Milanello. Είπα στον Van Basten να μην κάνει εγχείρηση, αν με είχε ακούσει θα μας είχε χαρίσει άλλα 2-3 χρόνια από το φανταστικό ποδόσφαιρό του».
Στις φανταστικές του χρονογραφίες, ο Carlo Pellegatti τον αποκαλούσε «γιο του Ασκληπιού», του θεού της ιατρικής. Ο Rodolfo «Rudy» Tavana ήταν ο γιατρός της Μίλαν του Silvio Berlusconi, κέρδισε το Champions League και πρωταθλήματα, διέγνωσε και θεράπευσε.
Δρ. Tavana, το 1987 ο Berlusconi σας κάλεσε στη Μίλαν. Γιατί εσάς;
«Ήμουν τραυματολόγος, μοιραζόμουν το χρόνο μου μεταξύ της Pro Patria στην αθλητική και της εθνικής ομάδας σκι αντοχής. Είχα πάει να ενημερωθώ στις ΗΠΑ, μεταξύ των San Antonio Spurs (μπάσκετ NBA, σ.σ.) και των Dallas Cowboys (αμερικανικό ποδόσφαιρο, σ.σ.). Ο Μιλάνο είχε ως γιατρό τον Δρ. Μόντι, που ήταν πολύ καλός, αλλά ο Μπερλουσκόνι ήθελε να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη υγειονομική δομή και με επέλεξε, ανάμεσα σε οκτώ υποψηφίους, για τη θέση του διευθυντή του τομέα. Ξεκίνησα από τη διατροφή. Το καύσιμο της υψηλής έντασης είναι το σάκχαρο και σουηδικές μελέτες της εποχής έδειχναν ότι στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου οι ποδοσφαιριστές το είχαν ήδη εξαντλήσει».
Εισήγατε στο Milanello τη διάσημη τάρτα, που προκάλεσε τόση συζήτηση, για να αυξήσετε τα σάκχαρα;
«Ναι, ο ίδιος ο Μπερλουσκόνι είχε εκπλαγεί που ο καθένας έτρωγε ό,τι ήθελε. Έπρεπε να τεθούν κανόνες. Η τάρτα τρώγονταν ως σνακ και στα γεύματα πριν τον αγώνα, αλλά ο Μπερλουσκόνι επέβαλε και άλλες καινοτομίες. Για παράδειγμα, κάθε γιατρός, από εμένα μέχρι τους συναδέλφους μου στον τομέα των νέων, έπρεπε να είναι διαθέσιμος μία φορά την εβδομάδα. Δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα και μας έδωσαν ένα κουδούνι. Όταν χτυπούσε, έπρεπε να τρέξεις στο τηλέφωνο και να καλέσεις ένα τηλεφωνικό κέντρο της Fininvest που σε ενημέρωνε για την επείγουσα επέμβαση που ζητούσε ο ένας ή ο άλλος παίκτης, για τον εαυτό του ή για κάποιο μέλος της οικογένειάς του. Ο Μπερλουσκόνι ήθελε οι ποδοσφαιριστές να σκέφτονται μόνο το παιχνίδι, να επιλύει η εταιρεία κάθε τους ανησυχία, είτε ήταν ο πυρετός ενός παιδιού είτε η αδιαθεσία της συζύγου τους.
«Ήταν σκεπτικός, αλλά το 1988, με την ευκαιρία του πρωταθλήματος του Sacchi, είπε ότι κερδίσαμε επειδή είχαμε εισαγάγει μια νέα αθλητική ιατρική. Ο γιατρός Monti μου έλεγε ότι στο ποδόσφαιρο του παρελθόντος η φιγούρα του αθλητικού προπονητή εμφανιζόταν στο καλοκαιρινό προπονητικό camp και μετά εξαφανιζόταν, κάτι που σήμερα φαίνεται εξωπραγματικό. Εμείς την κάναμε μόνιμη και σταθερή. Αρχίσαμε να δουλεύουμε στην πρόληψη των μυϊκών τραυματισμών και των τενοντοπαθειών, που εξακολουθούν να αποτελούν σχεδόν το 50% των τραυματισμών που σχετίζονται με το ποδόσφαιρο, επειδή η φθορά είναι αναπόφευκτη. Στο μπέιζμπολ, ο πίτσερ αργά ή γρήγορα θα υποφέρει από προβλήματα στον ώμο».
Μια ανέκδοτη ιστορία για τον Arrigo Sacchi, τον προπονητή που πρώτος έκανε τον Μιλάν του Μπερλουσκόνι να κερδίσει τα πάντα;
«Την Τετάρτη, ο Arrigo δούλευε την υπερταχύτητα με σπριντ σε κατηφόρα. Του είπα ότι στον αθλητισμό τα είχαν εγκαταλείψει λόγω του κινδύνου τραυματισμών και θλάσεων. Ο Arrigo μου απάντησε ότι αυτή η προπόνηση του εξασφάλιζε εξαιρετικούς ρυθμούς στο παιχνίδι. Λίγο αργότερα, κατά τη διάρκεια ενός σπριντ σε κατηφόρα, ο Evani τραυματίστηκε στους καμπτήρες και ο Sacchi εγκατέλειψε αυτή τη μέθοδο».

Και ο Capello;
«Ήταν παίκτης, καταλάβαινε όλες τις δυναμικές, αλλά για μένα η φιγούρα του παραμένει συνδεδεμένη με τον τελικό του Champions League εναντίον της Μπαρτσελόνα, το 1994, στην Αθήνα. Λίγες μέρες πριν, στο μπαρ του Milanello, ένας δημοσιογράφος είχε κάνει αυτό το αστείο, το οποίο είχε φτάσει στα αποδυτήρια: «Η Μίλαν θα έκανε καλύτερα να μην εμφανιστεί, θα έχανε μόνο 2-0 στα χαρτιά». Στη συνέχεια, το Sports-Predictions δημοσίευσε μια φωτογραφία του Cruijff (του προπονητή της Barça, σ.σ.) με το Κύπελλο στα χέρια. Ο Seba Rossi, ο τερματοφύλακας, την πρόσεξε και την έδειξε στους συμπαίκτες του, με πρώτο τον Paolo Maldini. Ο Cruijff είπε ότι η Μπαρτσελόνα είχε αγοράσει τον Romario και ότι ο Desailly είχε φτάσει στη Μίλαν. Όλα αυτά μας έδωσαν μεγάλη ώθηση. Έτσι κερδίσαμε 4-0, με μια υπέροχη απόδοση. Ο Desailly έπαιξε ένα φοβερό παιχνίδι, σκόραρε ένα γκολ και πέρασε τη νύχτα στο κρεβάτι με έντονο πονοκέφαλο, λόγω του στρες μετά τη νίκη».
Μιλάμε για τον Marco Van Basten, που αποσύρθηκε στα 30 του. Ήσασταν αντίθετος στην επέμβαση στον αστράγαλο που είχε αποδυναμωθεί λόγω της αραίωσης του χόνδρου.
«Αντιτάχθηκα στην πρώτη επέμβαση, που θα γινόταν από τον καθηγητή Marti, στο Sankt Moritz της Ελβετίας. Ο καθηγητής Martens παρενέβη στη συνέχεια, για να επιδιορθώσει τη βλάβη. Ο Van Basten στο βιβλίο του (Fragile, σ.σ.) γράφει ότι ο χειρουργός του είχε πει ότι σε δύο μήνες θα επέστρεφε στο γήπεδο και ότι τον πίστεψε. Και προσθέτει ότι στο Μιλάνο όλοι αντιτάχθηκαν στην επέμβαση. Πάλεψα μέχρι το τέλος. Ο Marti ήθελε να καθαρίσει τον χόνδρο, εγώ είπα στον Marco ότι δεν έπρεπε να αφαιρέσει το ελάχιστο προστατευτικό που είχε απομείνει. Δεν έγινε τίποτα και λυπάμαι, γιατί θα μπορούσε να χαρίσει στον εαυτό του και σε εμάς άλλα δύο ή τρία χρόνια φανταστικού ποδοσφαίρου. Ο Βαν Μπάστεν ήταν γεννημένος αθλητής. Όταν πέρασε στο γκολφ, έφτασε στο χάντικαπ 3. Μια φορά πήγε για σκι, κάτι που δεν είχε κάνει ποτέ πριν, και στο τέλος της ημέρας ο δάσκαλος του είπε ότι σκιέρναζε ήδη σαν να είχε πάρει είκοσι μαθήματα. Είχε τη φυσική ικανότητα να μαθαίνει οποιαδήποτε κινητική κίνηση. Ο Μάρκο παραμένει η μεγαλύτερη μου λύπη».

Όλοι οι παίκτες της Μίλαν συμπεριφέρονταν καλά;
«Ήταν υποδειγματικοί επαγγελματίες, δεν υπήρχε ίχνος νυχτερινών εξορμήσεων. Μερικές φορές, πήγαινα σε εστιατόρια όπου ήξερα ότι έτρωγαν και ρωτούσα τι είχαν φάει: ποτέ δεν έκαναν καμία παράβαση, ακόμη και στις εξόδους τους ακολουθούσαν τις οδηγίες του διατροφολόγου μας».
Ο Γκούλιτ;
«Ένα βράδυ μου τηλεφωνεί: «Γιατρέ, έχω έναν πόνο». Είμαστε την εβδομάδα του αγώνα Νάπολι-Μίλαν της 1ης Μαΐου 1988 (ο αγώνας που θα δώσει στη Μίλαν το πρώτο πρωτάθλημα της εποχής Μπερλουσκόνι, σ.σ.) και ανησυχώ: «Ρουντ, έλα στο σπίτι μου, στη via Novara». Ο Γκούλιτ έρχεται, τον εξετάζω, διαπιστώνω ότι δεν έχει τίποτα σοβαρό και του λέω: «Μείνε για δείπνο, έλα». Ένα από τα δύο μου σκυλάκια δαγκώνει τον Ρουντ στο γάμπα. Απολυμαίνω το δάγκωμα και τελειώνει εκεί. Το επόμενο πρωί, ο Γκούλιτ εμφανίζεται στο Μιλανέλο κουτσαίνοντας και με έναν εμφανή επίδεσμο στο δαγκωμένο πόδι: «Γιατρέ, είδες το σκυλί σου; Δεν παίζω με τη Νάπολι». Πηγαίνω προς τα αποδυτήρια και σκέφτομαι ότι η καριέρα μου στη Μίλαν έχει τελειώσει, ότι ο Μπερλουσκόνι θα με απολύσει. Όταν φτάνω στο γήπεδο, ο Γκουλίτ βγαίνει χαμογελαστός και χωρίς επιδέσμους: «Γιατρέ, ήταν αστείο!».

Άλλα αστεία;
«Στη δεύτερη φορά που ήμουν στη Μίλαν, η ομάδα γιόρτασε ένα γκολ μιμούμενη τον στοχαστικό μου βηματισμό, με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη. Γύρισαν προς το μέρος μου και γελούσαν. Την επόμενη μέρα, η Sports-Predictions δημοσίευσε τη φωτογραφία και στη λεζάντα αναφερόταν σε μια μυστηριώδη πανηγυρική κίνηση».
Είχατε να κάνετε και με τα κατεστραμμένα γόνατα του Ρόμπι Μπάτζιο.
«Ήταν πολύ σοβαρός επαγγελματίας, ήταν προφανές ότι για αυτόν ένα μέρος της δουλειάς ήταν διαφορετικό. Πριν την προπόνηση, έκανε μια σειρά ασκήσεων για τα γόνατά του. Ήταν πολύ δημοφιλής, ειδικά στην Ανατολή. Θυμάμαι έναν φιλικό αγώνα στην Ασία, όπου όλο το στάδιο τραγουδούσε το επώνυμό του παραμορφώνοντάς το: «Bagghio! Bagghio!».
Στη δεύτερη θητεία του στη Μίλαν, μεταξύ 2011 και 2017, έσωσε τη ζωή του Αντόνιο Κασάνο.
«Κατά την προσγείωση στο Malpensa, επιστρέφοντας από ένα ταξίδι στη Ρώμη, ο Thiago Silva ήρθε σε μένα: «Γιατρέ, ο Cassano δεν είναι καλά, είναι μπερδεμένος». Ο γιατρός Mazzoni και εγώ τον βρήκαμε στο πάρκινγκ. Ήθελε να γυρίσει σπίτι με το αυτοκίνητό του. Του κάναμε βασικές νευρολογικές εξετάσεις, κάτι δεν πήγαινε καλά. Του είπα: «Ανέβα, αλλά το αυτοκίνητό σου θα το οδηγήσει ο γιατρός Mazzoni, που θα σε πάει στο Πολυκλινικό». Δεν ξέραμε τι ήταν, μπορούσε να είναι ισχαιμία, έπρεπε να μειώσουμε το χρόνο για να περιορίσουμε τυχόν βλάβες. Ο Mazzoni έμεινε να κοιμηθεί μαζί του στο δωμάτιο, δεν πρέπει να ήταν εύκολη νύχτα… Οι εξετάσεις έδειξαν ότι επρόκειτο για ένα νευρολογικό πρόβλημα που προέρχονταν από την καρδιά. Ο Cassano υποβλήθηκε σε εγχείρηση και το πρόβλημα λύθηκε, επανέκτησε την αγωνιστική του ικανότητα. Ο Cassano με ευχαρίστησε με τον δικό του τρόπο: «Στο πάρκινγκ, η αυθεντία σου με ανάγκασε να υπακούσω». Μεταξύ άλλων, λίγα χρόνια πριν είχε υποστεί το ίδιο πράγμα ο Egidio Calloni (πρώην κεντρικός επιθετικός της Μίλαν στη δεκαετία του ’70, σ.σ.). Αυτός τα κατάφερε δύο φορές: η αδιαθεσία τον έπιασε ενώ οδηγούσε, βγήκε από το δρόμο, αλλά γλίτωσε».
Άλλες φορές χρειάστηκε να επιβληθεί σε κάποιον παίκτη;
«Στον Λεονάρντο, για ένα κρανιοεγκεφαλικό τραύμα: «Γιατρέ, είμαι καλά και θα μείνω στο γήπεδο». Του είπα: «Όχι, βγες έξω και θα σε πάμε στο Νιγκουάρντα». Ακόμα και σήμερα ο Λεονάρντο δεν θυμάται τη διαδρομή με το ασθενοφόρο. Κάτι παρόμοιο μου συνέβη με τον Ντονναρούμα: έφαγε μια κλωτσιά στο κεφάλι, δεν ήθελε να βγει. Του είπα: «Λυπάμαι, υπάρχει ο δεύτερος τερματοφύλακας, πάμε στο νοσοκομείο». Με το κεφάλι δεν αστειεύεσαι. Όταν πήγαμε στο Wolverhampton, στην Αγγλία, με την Torino, με εντυπωσίασε το γεγονός ότι μέσα στο γήπεδο υπήρχε ένα δωμάτιο με έναν γιατρό που παρακολουθούσε μέσω βίντεο τους παίκτες που είχαν υποστεί τραύματα στο κεφάλι. Μου εξήγησε ότι ήταν αυτός που, με βάση τις εικόνες, αποφάσιζε αν ο παίκτης που είχε χτυπηθεί θα συνέχιζε να παίζει ή όχι».
Τα τραύματα γενικά θεωρούνται συναιτιώδης παράγοντας για την εμφάνιση της Αμυοτροφικής Πλευρικής Σκλήρυνσης (ALS), η οποία έχει προσβάλει και σκοτώσει πολλούς ποδοσφαιριστές…
«Μεταξύ αυτών και ο Στέφανο Μποργκόνοβο, τον οποίο είχα στη Μίλαν. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ ποδοσφαίρου και ALS, τα νούμερα δεν μας το δείχνουν αυτό. Υπάρχει μια μελέτη που υπογραμμίζει κάτι ευρύτερο: η SLA είναι πιο συχνή μεταξύ εκείνων που ασκούν εργασίες μεγάλης κόπωσης».

Μετά τη Μίλαν, το 2017, πήγε στην Τορίνο.
«Με τον πρόεδρο Urbano Cairo, τον οποίο γνώριζα από την εποχή της Μίλαν, επειδή δούλευε με τον Berlusconi. Πάντα λέω: η Τορίνο ήταν τεχνικά χρεοκοπημένη, ο Cairo την έσωσε και την επανέφερε στη Serie A. Στα χρόνια μου στην Τορίνο, ήταν πάντα παρών, ήθελε να έχει τον έλεγχο της κατάστασης, λίγο όπως ο Berlusconi στη Μίλαν. Στην Τορίνο ήμουν καλά».
Ήσασταν ιατρικός σύμβουλος του Pietro Ferrero, ο οποίος πέθανε στη Νότια Αφρική, στο Κέιπ Τάουν, κατά τη διάρκεια μιας βόλτας με ποδήλατο, το πάθος του.
«Γνώρισα τον Pietro λόγω ενός τραυματισμού στον αστράγαλό του, τον είχα περιθάλψει στο Milanello. Μετά με έψαξε γιατί ήθελε να δημιουργήσει στη Ferrero της Άλμπα μια σειρά ποτών και τροφίμων για παιδιά που κάνουν αθλητισμό. Το παιδί περνάει το πρωί στο σχολείο, το απόγευμα κάνει αθλητισμό και πρέπει να τρώει και να πίνει ανάλογα. Ο Pietro πέθανε σε ηλικία 49 ετών από μια γενετική καρδιακή ανωμαλία, η οποία δεν είχε εντοπιστεί από τις εξετάσεις αθλητικής καταλληλότητας. Όταν ποδηλατούσε στις Λάνγκε, τον ακολουθούσε ένα μικρό λεωφορείο με απινιδωτή. Δεν είχε λόγους να πιστεύει ότι κινδύνευε η ζωή του, ήταν δική του προφύλαξη, για ασφάλεια. Δυστυχώς, στη Νότια Αφρική ήταν μόνος».
Η μοίρα ως στοιχείο της ζωής. Είναι αλήθεια ότι η Μίλαν του Μπερλουσκόνι θα μπορούσε να είχε διαλυθεί εν πτήσει, όπως συνέβη με τη Grande Torino;
«Στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1987, παίξαμε σε ουδέτερο γήπεδο στο Λέτσε έναν αγώνα του Κυπέλλου UEFA εναντίον της Χιχόν (νίκη με 3-0, σ.σ.). Επιστρέψαμε στο Μιλάνο με ένα ATR 42. Το ίδιο αεροπλάνο, με το ίδιο πλήρωμα, δύο εβδομάδες αργότερα συνετρίβη σε ένα βουνό της Κομάσο, ενώ πετούσε από το Λινάτε προς την Κολωνία (37 θύματα, σ.σ.). Τι άλλο να προσθέσω;».